Raport Rynek Usług Szkoleniowych - III edycja
autor Administrator, opublikowano 2002-11-12
SPIS TREŚCI
1. Wstęp1. Wstęp
Rok 2000 był rokiem ogromnych zmian na rynku usług edukacyjnych w Polsce szczególnie dobrze widocznych po drobnej stagnacji roku poprzedniego. W 1999 roku firmy szkoleniowe skłonne były bronić swej pozycji, z niepokojem prognozowały popyt i swe szanse rynkowe w sytuacji, gdy odbiorcy ich usług w związku z kryzysem rosyjskim ograniczali wydatki na rozwój. Po tym nieco spokojniejszym okresie nastąpił etap dużej dynamiki przejawiającej się na kilka bardzo ważnych sposobów. Po pierwsze, w ostatnim roku, porównując dane z zeszłej edycji Raportu, w bardzo wielu firmach prowadzących działalność związaną ze szkoleniami nastąpiło dużo zmian personalnych na najwyższych szczeblach. Coraz większą rolę zaczynają odgrywać sprawnie zarządzający menedżerowie, co pozwala trenerom na skupienie się na merytoryce, zaś samym firmom na dużo bardziej efektywne działanie. Przestrogą jest los kilku ważnych firm, które będąc zespołem wybitnych trenerów – nie sprostały organizacyjnie podjętemu wyzwaniu rynku.
Duże perturbacje przeżyło również wiele dużych i ważnych firm, które nie będąc dobrze zarządzane – utraciły wysoką pozycję na rynku, a przede wszystkim najlepszych ludzi. W roku 2000 powstało stosunkowo dużo nowych firm szkoleniowych, w tym przeważały organizacje działające na licencjach zagranicznych. Dobrze to świadczy o profesjonalnym podejściu do świadczonych usług.
Kolejnym przejawem podnoszenia jakości na rynku usług szkoleniowych jest zawieranie przez firmy szkoleniowe strategicznych aliansów. Po nieudanej próbie konsolidacji rynku w izbie branżowej – rok 2000 przyniósł dwa ważne sojusze. Pierwszym z nich jest tzw. Wielka Piątka Firm Szkoleniowych działająca pod hasłem dbania o jakość wykonywanych usług. Reakcją na ten sojusz było powstanie Pracowni Krawieckiej – koalicji siedmiu firm stawiających na szkolenia dostosowane do potrzeb klientów („szyte na miarę”). Nie jest przypadkiem, że tak ważne firmy dały wyraźny znak – „razem łatwiej”.
Rok 2000 zburzył pewne status quo rynku. Każdy jednak z symptomów zmiany można odbierać jako proces bardzo pozytywny. Każdy z nich świadczy o dojrzewaniu rynku, o coraz większych wymaganiach klientów, a co za tym idzie – rosnącemu poziomowi usług.
2. Opis rynku usług szkoleniowych w roku 2000
2.1 Nota metodologiczna
2.1.1 Ogólna charakterystyka próby
Badanie ankietowe „Rynek Usług Szkoleniowych” zostało przeprowadzone w październiku 2000 roku na grupie firm prowadzących działalność edukacyjną (z wyłączeniem szkół). Do dnia zamknięcia badania prawidłowo wypełnione ankiety odesłało 221 respondentów (spośród 950 rozesłanych ankiet). Na podstawie zebranych w ten sposób danych powstał niniejszy raport.
2.1.2 Dobór kryteriów
Próbę podzielono według 6 kryteriów, które dobrze pokazują specyfikę rynku.
a) Lokalizacja firmy – firmy podzielono na 3 grupy: Warszawa (i okolice), Duże Miasta (Trójmiasto, Górny Śląsk, Kraków, Poznań, Wrocław, Łódź, Lublin) oraz Reszta Kraju. Podziału dokonano na podstawie danych z dwóch poprzednich edycji raportu „Rynek Usług Szkoleniowych”
[Wykres 1.]
b) Przedział cenowy – firmy podzielono na 4 równoliczne grupy ze względu na kryterium ceny jednego dnia szkolenia zamkniętego. Pozwoliło to wyodrębnić grupy firm bardzo tanich, stosunkowo tanich, stosunkowo drogich i bardzo drogich.
Tab. 1 Cena za dzień szkolenia zamkniętego
c) Liczba trenerów zatrudnionych na stałe – to kryterium dzieli biorące w badaniu firmy na 4 kategorie: freelancerów, małe, średnie oraz duże firmy szkoleniowe.
Tab. 2 Ilość trenerów zatrudnionych na stałe
d) Ilość realizowanych dni szkoleniowych – wbrew pozorom zmienna ta współgra istotnie z liczbą trenerów na stałe. Wynika to z tego, że większość firm współpracuje z dużą liczbą trenerów zewnętrznych, niekoniecznie realizując zlecenia własnymi siłami. Drugim ważnym powodem może być też to, że dla niektórych firm szkolenia nie są podstawowym rodzajem działalności. W ten sposób uzyskujemy drugi współczynnik świadczący o wielkości firmy.
Tab. 4 Ilość zrealizowanych dni szkoleniowych
e) Podział na firmy zorientowane na szkolenia otwarte oraz zamknięte. Podział ten dzieli dwie populację na 3 grupy. Firmy zorientowane na szkolenia otwarte, firmy zorientowane na szkolenia zamknięte, oraz bez wyraźnej specyfiki. Na potrzeby badania z obliczeń wyłączono tę ostatnią grupę.
f) Profil prowadzonych szkoleń – wg przewagi tematów: informatyka, języki obce, księgowość, kontrola jakości, marketing, prawo, sprzedaż, szkolenia techniczne, umiejętności osobiste, zarządzanie.
2.2 Charakterystyka firm szkoleniowych
2.2.1 Ogólne dane o firmach
Wśród firm szkoleniowych przeważają spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Aż 44,3 % respondentów wybrało tę formę prawną. Co piąta firma, to jednoosobowa działalność gospodarcza, co szósta, to spółka cywilna. Inne formy prawne występują sporadycznie.
Firma szkoleniowa w Polsce istnieje średnio od 6 lat, warto jednak zauważyć bardzo ciekawą tendencję w rozwoju rynku – średnio co dwa lata przybywa taka sama liczba firm. Od 1989 roku rynek wzrasta w miarę równomiernie. Rekordowym rokiem był rok 1991 – wtedy powstało najwięcej firm.
E-mailem posługuje się już 93,2% firm szkoleniowych, własną stronę www posiada 7 na 9 respondentów. Wykorzystanie nowoczesnych technik komunikowania się z klientem jest dużo powszechniejsze w Warszawie i dużych miastach niż w pozostałej części kraju. Częściej również wykorzystują internet firmy prowadzące w ciągu roku dużo szkoleń, czyli duże.
2.2.2 Zakres prowadzonej działalności i rodzaje szkoleń
W porównaniu z zeszłym rokiem - niezwykle popularne stały szkolenia zamknięte. Prowadzi je aż 93,1 % firm, czyli niemal wszyscy. Wśród szkoleń zamkniętych najpopularniejsze są szkolenia dostosowane do potrzeb klienta – „szyte na miarę”. Stanowią one aż 57,5% wszystkich realizowanych w Polsce szkoleń. Wśród firm warszawskich odsetek ten rośnie aż do 67,8%. W ofercie organizacji z dużych miast, to 53,4%. Dla firm z pozostałej części kraju, szkolenia zamknięte dostosowane do potrzeb to zaledwie jedna trzecia wszystkich realizowanych programów. Najczęściej realizują je firmy specjalizujące się w edukowaniu w zakresie sprzedaży, zarządzania oraz umiejętności osobistych.
Dodatkowo 9,2 % wszystkich szkoleń stanowią zamknięte realizowane według stałego wzorca. Najpopularniejsze są one wśród firm z dużych miast (aż 14% realizowanych przez nie programów). Widać również wyraźny związek z ceną – im tańsze usługi oferuje firma, tym chętniej przy szkoleniu zamkniętym sięga do standardowych programów. Najczęściej z tego rodzaju szkoleń korzystają firmy kształcące w dziedzinie informatyki, marketingu oraz księgowości. Średnio firmy posiadają 27 standardowych programów dla szkoleń zamkniętych, z czego niespełna 3 na licencji zagranicznej.
Szkolenia otwarte krótkie (do 5 dni) przeprowadza 73,1% respondentów. Stosunkowo mniej popularne są one w stolicy. Prowadzi je 64,6% firm warszawskich. Zarówno w dużych miastach jak i w pozostałej części kraju – szkolenia otwarte krótkie realizowane są przez cztery z pięciu badanych firm. Najpopularniejsze są one wśród firm z grupy tanich, z bardzo wysoką liczbą trenerów, realizujących dużo dni szkoleniowych w ciągu roku. Szkolenia otwarte krótkie stanowią 19,7% rynku szkoleń w Polsce. Zdecydowanie najpopularniejsze są wśród firm mających swe siedziby poza dużymi miastami oraz Warszawą - tam ponad 34% realizowanych dni szkoleniowych to szkolenia krótkie. Również niezwykle popularny jest ten typ szkoleń wśród grupy firm tanich oraz małych, zatrudniających od 3 do 5 trenerów. Przeważają w ofercie firm kształcących przede wszystkim z prawa, księgowości oraz marketingu. Przeciętna firma ma 23 standardowe programy dla szkoleń otwartych krótkich, z czego 3 na licencji zagranicznej. Najwięcej programów (średnio 28, z czego niemal 8 licencji) mają firmy zatrudniające bardzo dużą liczbę trenerów. Wyraźna jest też tendencja wzrostu zrealizowanych dni szkoleniowych w roku wraz z większą ilością standardowych programów, którymi dysponuje firma.
Szkolenia otwarte długie, czyli programy obejmujące więcej niż 5 dni w cyklu szkoleniowym, wchodzą w zakres działalności 54,2% respondentów. Dużo popularniejsze są poza Warszawą, szczególnie w małych miastach. Odsetek firm prowadzących szkolenia otwarte długie sięga tam aż 70%. Prowadzą je przede wszystkim firmy duże, o bardzo dużej liczbie trenerów, jak i realizowanych dni szkoleniowych. Najczęściej tego typu szkolenia realizują firmy specjalizujące się w nauczaniu języków obcych, księgowości oraz informatyki. Szkolenia otwarte długie stanowią jednak zaledwie 10,3% wszystkich realizowanych szkoleń. Zdecydowanie największą popularnością cieszą się wśród firm z małych miast – tam stanowią aż 22% oferty rynkowej. Znacznie częściej są realizowane przez firmy zatrudniające więcej niż 12 trenerów oraz prowadzące dużo oraz bardzo dużo szkoleń w ciągu roku. Najczęściej szkolenia otwarte długie wykorzystują firmy szkolące z języków obcych oraz informatyki. Ciekawostką jest fakt, że mniej niż 1% szkoleń z dziedziny zarządzania, to szkolenia otwarte długie. Przeciętnie organizacje dysponują 12 standardowymi programami, z czego 3 to licencje zagraniczne.
Aż 36,8% badanych firm oprócz działalności szkoleniowej zajmuje się doradztwem personalnym, w tym niemal co czwarta rekrutacją i selekcją. Warszawskie firmy rzadziej prowadzą tego rodzaju działalność dodatkową.
Niewiele mniej popularna niż doradztwo personalne jest działalność wydawnicza – deklaruje ją aż 24,1% respondentów. Najczęściej prowadzą je firmy o bardzo dużej liczbie trenerów na stałe oraz te spoza stolicy.
Edukację pozamenedżerską prowadzi aż 23,6% badanych firm, w tym co trzecia z małych miast. Wyraźną tendencją jest też to, że im więcej dni szkoleniowych realizuje organizacja, tym chętniej sięga do edukacji pozamenedżerskiej (co piąta w pierwszym przedziale, ale już co trzecia w ostatnim przedziale ilości realizowanych dni szkoleniowych).
Ponadto firmy szkoleniowe prowadzoną działalność badawczą (15,9% respondentów), szkolenia multimedialne (15,7%), studia podyplomowe (12%), internetowe (9,3%), studia specjalistyczne (6%), incentive travels (7,3), korespondencyjne (3,7%).
Wyraźnie widać większą koncentrację na swej podstawowej działalności wśród firm warszwskich. Organizacje spoza stolicy, zapewne ze względu na płytkość rynku szkoleń w swym rejonie, częściej zajmują się poza szkoleniami również inną działalnością. Często również w ogóle nie związaną z rynkiem edukacyjnym.
2.2.3 Tematyka prowadzonych szkoleń
Specjalizacja prowadzonych szkoleń pozwoliła wyróżnić 10 podstawowych kategorii tematycznych: informatyka, języki obce, księgowość, kontrola jakości, marketing, prawo, sprzedaż, techniczne, umiejętności osobiste, zarządzanie.
Najczęściej realizowanym tematem szkoleń okazała się sprzedaż. Stanowi ona aż 25,9% w ofercie badanych firm. Najczęściej szkolenia z tego tematu prowadzą firmy o cenach umiarkowanych, oscylujących wokół średniej. „Sprzedaż” przeważa również w ofercie grup firm realizujących mało i bardzo mało dni szkoleniowych w roku. Przeważnie techniki sprzedaży rozwija się na szkoleniach zamkniętych.
Drugim najpopularniejszym tematem jest „Zarządzanie”. Stanowi ono 21% oferty na rynku. Szkolenia z dziedziny zarządzania najchętniej oferują firmy warszawskie, przede wszystkim drogie i bardzo drogie, nastawione na szkolenia zamknięte. Stosunkowo rzadziej tę tematykę realizują freelancerzy.
Trzecim co do popularności tematem są umiejętności osobiste – stanowią one ok. 17,6% oferty rynku. Najczęściej są to szkolenia realizowane przez firmy bardzo drogie i drogie. Ponadto najczęściej realizowane są przez freelancerów.
Szkolenia dotyczące księgowości, to 7,8% oferty rynkowej. Realizują je przede wszystkim firmy tanie i bardzo tanie. Najczęściej są to bądź freelancerzy, bądź duże organizacje, które korzystając ze standardowych programów mogą znacząco obniżyć ceny takich szkoleń. Programy z księgowości i finansów realizują przede wszystkim firmy nastawione na szkolenia otwarte.
Kolejną grupą są szkolenia z dziedziny informatyki. Stanowią one 6,8% oferty rynku. Realizują je przede wszystkim formy z Warszawy i dużych miast. Zazwyczaj są to firmy bardzo tanie lub tanie, a w przypadku szkoleń bardzo zaawansowanych – firmy bardzo drogie. Stosunkowo częściej realizują szkolenia z dziedziny informatyki firmy zatrudniające bardzo wielu wykładowców niż firmy mniejsze. Przeważają również firmy realizujące dużo i bardzo dużo dni szkoleniowych w ciągu roku.
Programy kształcące w dziedzinie marketingu stanowią 6,5% oferty rynku. Są to szkolenia realizowane przede wszystkim przez freelancerów i małe firmy szkoleniowe. Przeważają również organizacje nastawione na szkolenia otwarte.
Szkolenia z języków obcych, to 5,6% podaży na rynku edukacji menedżerskiej. Są one realizowane przede wszystkim przez firmy duże i bardzo tanie.
Pozostałe tematy uzyskały poniżej 5% wskazań.
2.2.4 Wykorzystywane metody
Najpopularniejszą metodą szkoleniową są warsztaty. Niemal wszyscy, bowiem aż 94,3% firm deklaruje ich wykorzystanie w pracy z klientem. Jest to bardzo pozytywny sygnał z rynku.
Wykłady stosuje w swej pracy 75,4 % wszystkich firm. Przeważają one jako metoda wśród firm spoza Warszawy i dużych miast. Najczęściej wykłady prowadzą firmy bardzo tanie – taka forma pozwala na znaczące zmniejszenie kosztów na jednego uczestnika. Znacząco popularniejsze są też wśród firm zorientowanych na szkolenia otwarte. Najczęściej używają go jako metody firmy szkolące z prawa oraz informatyki, najrzadziej – ze sprzedaży i zarządzania.
Dużą popularnością cieszą się analizy przypadków (case studies). Jako metodę szkoleniową stosuje je 2/3 firm. Najpopularniejsze są w Warszawie wśród firm o średnim poziomie cen, najczęściej również takich, które robią bardzo dużo szkoleń. Stosunkowo rzadko używają tej metody freelancerzy.
Kolejną pod względem popularności metodą szkoleniową są symulacje (58,8%). Stosują ją przede wszystkim freelancerzy podczas szkoleń zamkniętych. Szczególnie często wykorzystują je firmy uczące języków obcych oraz technik sprzedaży.
Filmy w celach edukacyjnych są wykorzystywane przez 24,6% badanych firm. Są one szczególnie popularne w firmach z małych miast, przede wszystkim dużych (zarówno pod względem liczby wykładowców jak i ilości dni szkoleniowych). Wykorzystywane są najchętniej przy szkoleniach językowych oraz z technik sprzedaży.
Szkolenia w terenie (outdoor) wykorzystuje 22,7% firm. Najczęściej firmy z dużych miast oraz Warszawy. Szkolenia w plenerze zdecydowanie częściej prowadzą firmy drogie i bardzo drogie. Dominują również firmy zatrudniające dużą liczbę trenerów. Zdecydowanie częściej robi się je na potrzeby grup zamkniętych.
Kolejna metoda, programy komputerowe (17,6%) w procesie edukacji wykorzystywane są przede wszystkim przez duże i tanie firmy szkoleniowe. Podobnie jak w przypadku filmów – odgrywają one tu rolę standaryzacji przekazywanych treści.
2.2.5 Wielkość grup szkoleniowych
Średnia wielkość grupy dla szkoleń otwartych to 16,5 osoby. Średnia ta jednak wzrasta dla firm warszawskich do 17,6. W firmach z dużych miast oscyluje około 16,1, a w pozostałej części kraju jest to ok. 14,9. Niezwykle ciekawe jest kształtowanie się średniej ceny w zależności od wielkości grup szkoleniowych. Zdawać by się mogło, że im wyższa cena szkolenia, tym mniejsza powinna być grupa. Zależność ta nie jest jednak prawdziwa wśród firm najdroższych. Najdroższe firmy na szkoleniach otwartych mają ponad 17 osób w grupach! Zdecydowanie najmniejsze grupy (przeciętnie 13-to osobowe) mają firmy specjalizujące się w szkoleniach zamkniętych.
Szkolenia zamknięte odbywają się w grupach liczących średnio 15,4 osoby. Tu najkorzystniej znów wypadają firmy z małych miast – ich grupa to przeciętnie 14,8 osoby. Wyraźna jest paradoksalna zależność, że im droższe szkolenie, tym większa na nim grupa. Być może wynika to z tego, że klienci płacąc za szkolenie zamknięte starają się zoptymalizować koszt na osobę – poprzez jednoczesne przeszkolenie większej ilości osób.
2.2.6 Ceny za szkolenia
Średnio udział jednej osoby w jednym dniu szkolenia otwartego kosztuje 599,62 zł. Średnią tą zawyża jednak znacząco Warszawa (868,65 zł przy ok. 421,34 zł dla pozostałych). Ciekawą rzeczą jest to, że ceny szkoleń w dużych miastach oraz w pozostałej części kraju wyrównały się. Najtańsze szkolenia otwarte prowadzą firmy specjalizujące się w nauce języka obcego (średnio 138,33 zł), najdroższe - specjalizujące się w sprzedaży (798,53 zł). Ważną obserwacją jest zależność ceny szkolenia od ilości trenerów zatrudnionych na stałe. Najtaniej zlecenia realizują oczywiście freelancerzy. Firmy zatrudniające na stałe do 5 wykładowców są zaś najdroższe. Im większa firma, tym może zaoferować tańsze usługi (spadają koszty stałe na jednego trenera).
Jeśli chodzi o cenę 1 dnia szkolenia zamkniętego tendencje są bardzo zbliżone. Średnia cena dla Warszawy to 5394,25zł, dla dużych miast 3828,54 zł, a dla małych miast 3805,91 zł, przy średniej ogólnej 4483,38zł. Najtaniej realizują takie szkolenia firmy skupiające się na nauce języków obcych (średnio 799,33 zł za dzień za grupę), najdroższe są firmy rozwijające umiejętności osobiste (średnio 6144,74 zł).
Porównując trzy miary tendencji centralnej dla średniej ceny jednego dnia szkolenia zamkniętego widać, że wszystkie oscylują wokół 4000 zł. Jedynie średnia jest nieco powyżej tego poziomu (4483,38zł) – wynika to z nierównomiernego rozkładu cen, średnią zawyża kilka bardzo drogich firm.
2.2.7 Liczba przeszkolonych oraz dni szkoleniowych
W roku 2000 firmy szkoleniowe przeszkoliły średnio 2300 osób. Jest to wzrost o 1,5% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Najwięcej (średnio 2750 osób) przeszkoliły firmy warszawskie, najmniej (1112 osób) - firmy z małych miast. Najwięcej osób przeszkoliły firmy zorienowane na nauczanie informatyki oraz księgowści, najmniej – na marketing oraz umiejętności osobiste. Najwięcej osób szkolą te firmy, które preferują szkolenia otwarte.
Średnio każda z firm zrealizowała 966,12 dni szkoleniowych. Prognoza na przyszły rok zakłada wzrost o ponad 21% do średnio 1225 dni. Zdecydowanie najwięcej szkolą firmy informatyczne i językowe. Najwięcej szkolą też firmy najtańsze. Firmy z górnej półki szkolą zdecydowanie najmniej. Firmy, które są zorientowane na szkolenia zamknięte, realizują również istotnie więcej szkoleń niż te robiące przede wszystkim programy otwarte.
2.2.8 Kadra
Ze względu na bardzo nierównomierny rozkład (kilka organizacji zatrudniających kilkuset wykładowców) lepszą niż średnia miarą tendencji centralnej jest mediana.
Połowa firm szkoleniowych współpracuje z 18 lub mniej trenerami, z czego nie więcej niż 5 jest zatrudnionych na stałe. Również w co drugiej firmie nie więcej niż 5-ciu związanych z nią wykładowców prowadzi działalność naukową. Najbardziej doświadczony trener ma średnio 15 lat doświadczenia zawodowego. Najwięcej trenerów na stałe zatrudniają firmy najtańsze. Im droższe usługi oferuje firma – tym mniej ma wykładowców na stałe. Najwięcej trenerów na stałe zatrudniają też firmy zorientowane na szkolenia otwarte oraz szkolące z informatyki i języków obcych.
2.2.9 Kogo szkolą?
W roku 2000 przeciętna firma przeszkoliła 2300 osób. Wśród osób szkolonych niemal co trzecia, to kierownik reprezentujący średni poziom zarządzania. Co czwarta – menedżer wyższego szczebla. Również co czwartym szkolonym była osoba będąca specjalistą. Podstawowy personel, to zaledwie 1/9 osób na szkoleniach w roku 2000.
Firmy drogie i bardzo drogie najchętniej szkolą wyższą i średnią kadrę menedżerską, Firmy tanie i bardzo tanie – specjalistów oraz personel podstawowy.
Zdecydowanie najczęściej na rozwój pracowników wydają duże firmy. Aż 44% uczestników szkoleń, to właśnie pracownicy firm największych. Najchętniej wybierają one ofertę firm szkoleniowych z Warszawy i okolic. Firmy małe bardzo chętnie szkolą swą kadrę w organizacjach usytuowanych w małych miejscowościach.
Najczęściej szkolą firmy prywatne oraz międzynarodowe. Łącznie z tych dwóch typów firm pochodzi niemal 3.4 wszystkich słuchaczy. Niepokojący jest bardzo mały udział administracji. Przy dużym aparacie urzędniczym w Polsce oznaczać to może mocne niedoinwestowanie obszaru rozwoju pracowników w administracji państwowej.
Z dziedziny informatyki najczęściej szkoli się specjalistów, przede wszystkim z firm państwowcyh oraz międzynarodowcyh,
Języków obcych najczęściej uczymy reprezentantów średniej kadry menedżerskiej, często te kury wybierają też osoby prywatne. Zazwyczaj w rozwój umiejętności językowych inwestują firmy międzynarodowe,
Szkolenia z księgowości i finansów najczęściej przechodzą dyrektorzy i najwyższa kadra menedżerska oraz specjaliści, prede wszystkim osoby z małych prywatnych firm,
Z marketingu kształcą się przede wszystkim specjaliści, z dużych i małych firm,
Na szkolenia z obszaru prawa chodzą przede wszystkim specjaliści, osoby ze średnich i małych firm, głównie z administracji państwowej i firm państwowych,
Tematykę sprzedaży najchętniej wybierają osoby będące kierownikami średniego szczebla oraz specjalistami, najczęściej pracownicy średniej i małej wielkości firm. Są one również bardzo popularne wśród prywatnych przedsiębiorców oraz firm międzynarodowych.
Umiejętności osobiste rozwijają przede wszystkim menedżerowie (zarówno wyższego, jak i średniego szczebla), najczęściej z dużych firm lub osoby prywatne. Bardzo wiele inwestują w rozwój tych umiejętności u swych pracowników firmy międzynarodwe.
Na szkolenia z zarządzania najczęściej chodzą kierownicy średniego szczebla, pracownicy dużych międzynarodowych firm,
3. Podsumowanie
Najciekawszym wnioskiem powstałym w wyniku trzeciej edycji raportu Rynek Usług Szkoleniowych jest widoczna, postępująca unifikacja rynku. Szczególnie firmy z dużych miast podniosły poziom wykonywanych usług do tego, jaki do tej pory można było znaleźć tylko w Warszawie. Firmy spoza stolicy są przy tym bardzo konkurencyjne cenowo. Rynek wyraźnie się porządkuje, segmentuje. Coraz częściej firmy decydują się na większą specjalizację tematyczną i dobierają do niej odpowiednie metody. Coraz więcej zagranicznego know-how przenika do Polski, rośnie liczba programów na licencji zagranicznych organizacji szkoleniowych. Lekka stagnacja roku 1999, zamieszanie roku 2000 oraz fakt, że z rynku wypadło kilka głośnych firm, dało innym ostrzegawczy sygnał. Firmy szkoleniowe zdały sobie sprawę, że one także działają na zasadach wolnego rynku.
Huraoptymizm po dobrym roku
Wykres ten obrazuje prognozy i wyniki firm szkoleniowych (na podstawie wzrostu ilości dni szkoleniowych). Pierwsze słupki od lewej ukazują zeszłoroczną prognozę wzrostu liczby dni szkoleniowych w roku 2000. Środkowe – to faktyczny tegoroczny wzrost. Słupki najbardziej po prawej ukazują prognozę wzrostu na rok 2001.
Warto zwrócić uwagę na dwie ważne rzeczy: po pierwsze, wspaniałe wyniki tego roku (po dosyć chudym roku poprzednim) wskazują, że spowodowały również optymizm w prognozach na kolejne 12 miesięcy. Kolejną ważną obserwacją jest fakt, że najbardziej optymistycznie patrzą na przyszłość - podobnie jak rok temu - firmy najtańsze i najdroższe. Nie są to oczekiwania prognozy bezpodstawne gdyż obie grupy uzyskały ogromny wzrost. Zastanawiająca jest również dysproporcja pomiędzy prognozami, a wynikami firm raczej drogich. Warto jednak odwołać się do badań zeszłorocznych – w roku 1999 te właśnie firmy najwięcej straciły.
Instytut Zarządzania
Tomasz Staśkiewicz